Araçlarımızın katalog verilerinde genellikle üç farklı yakıt tüketim değeri yazar: Şehir içi, Şehir dışı ve Karma. Sürücüler olarak biliriz ki, boş bir otobanda 100 km/s hızla sabit ilerlemek ile trafiğin kilitlendiği bir saatte dur-kalk yapmak arasında devasa bir tüketim farkı vardır.
Peki aracımızı benzinden LPG'ye dönüştürdüğümüzde, bu "şehir içi ve şehir dışı" dinamikleri nasıl etkilenir? LPG sistemleri yoğun trafikte mi yoksa açık yolda mı daha verimli çalışır? Aracınızın rotasına uygun tasarruf analizini LPG Tasarrufu Hesaplama aracımızla test etmeden önce, gelin bu iki farklı sürüş koşulunu fiziksel ve mekanik yönden inceleyelim.
Şehir İçi: Dur-Kalk Trafik ve LPG
Şehir içi sürüş, motor için en zorlu senaryodur. Sürekli durmak, aracı sıfır noktasından tekrar hareket ettirmek için birinci vitese geçmek, rölantide beklemek ve kısa mesafede sürekli vites değiştirmek... Tüm bu eylemler inanılmaz bir enerji sömürüsüne neden olur.
1.5 tonluk bir metal yığınını durduğu yerden harekete geçirmek için motorun zengin karışım (bol yakıt, az hava) püskürtmesi gerekir.
Benzin vs LPG Reaksiyonu:
Benzin, doğası gereği patlama şiddeti (oktan) farklı olan sıvı bir yakıttır. Şehir içi dur-kalklarda benzinli araçlar katalog verisinin kolayca %30-%40 üzerine çıkabilir (Örn: 7 litre yerine 10 litre yakması).
LPG (Gaz) ise emme manifolduna gaz halinde girdiği için yanma odasında hava ile çok daha homojen karışır. Ancak, aracın alt devirlerdeki tork ihtiyacını karşılamak için LPG beyni, enjektörlerin açık kalma süresini milisaniyeler bazında uzatır. Bu durum, şehir içi trafiğinde LPG tüketiminin de benzine oranla dramatik şekilde artmasına sebep olur.
- Fark: Şehir içinde 10 litre benzin yakan bir araç, ortalama 12 - 12.5 litre LPG yakar. Ancak litre fiyatları arasındaki makas sayesinde, yoğun trafikte cebinizden çıkan TL bazındaki tasarruf, miktar olarak çok daha fazladır! (Çok yaktığınız için çok tasarruf edersiniz paradoksu).
Şehir Dışı: Açık Yol, Sabit Hız ve Aerodinami
Şehir dışı sürüş, motorun "nefes aldığı" ve en yüksek verimle çalıştığı koşuldur. Araç belirli bir hıza ulaştıktan sonra (örn: 90-110 km/s arası), motorun tek yapması gereken aracın kütlesel ataletini korumak ve hava ile yol sürtünmesini yenmektir. Yüksek viteste düşük devir (örneğin 5. veya 6. viteste 2000-2500 devir arası) yakıtın en ideal şekilde yakıldığı noktadır.
Benzin vs LPG Reaksiyonu:
Şehir dışında benzinli bir araç tüketimini rahatlıkla 5-6 litre seviyelerine düşürebilir. LPG sistemleri de sabit devirleri çok sever. Sensörlerden gelen okumalar sabitlendiği için, LPG beyni motora tam ihtiyacı olan gazı milimetrik olarak gönderir. Zengin veya fakir karışım dalgalanmaları yaşanmaz.
- Fark: Şehir dışında 5.5 litre benzin yakan bir araç, genellikle 6.3 - 6.5 litre arası LPG tüketir. Hacimsel tüketim farkı yüzdesi (%15-%20) korunur. Açık yolda kilometre başına elde edilen TL tasarrufu, şehir içine kıyasla daha düşüktür; çünkü zaten araç az yakmaktadır.
(Not: Şehir dışında hızı 130 km/s ve üzerine çıkarırsanız, aerodinamik rüzgar direnci karesi oranında artacağı için hem benzin hem de LPG tüketimi felaket seviyelerde artacaktır. Hız felakettir, hem canınıza hem cüzdanınıza zarar verir.)
Yokuşlar ve Klima Faktörü
Yokuş Çıkmak: Dik yokuşlarda tork ihtiyacı artar. Eğer aracın motor hacmi küçükse (1.2 veya 1.4 atmosferik) yokuşlarda LPG'de çekişten düşme hissedilebilir. Sürücü aracı yürütebilmek için gaza daha fazla basar. Bu da tüketimi ciddi oranda artırır.
Klima: Klimanın kompresörü doğrudan motorun gücünü kullanır. Yaz aylarında klima açıkken şehir içi dur-kalk trafiğinde, rölanti devrini korumak için LPG tüketimi benzine oranla bir miktar daha fazla artış gösterebilir.
Hangi Veriyi Baz Almalısınız?
Kendi aracınız için doğru bir tasarruf hesabı yapmak istiyorsanız, öncelikle aracınızı daha çok nerede kullandığınızı belirlemelisiniz:
- Eğer gününüzün büyük kısmı işe gidiş-geliş sırasında köprü veya çevre yolu trafiğinde geçiyorsa; hesaplamalarınızda şehir içi tüketim verilerini baz almalısınız.
- Eğer aracınızı daha çok hafta sonları, köye, kampa veya şehirler arası yollarda kullanıyorsanız; hesaplamalarınızda şehir dışı tüketim verilerini baz almalısınız.
Gerçekçi ortalamanızı bulduktan sonra, 100 kilometredeki L/100km değerlerinizi LPG Tasarrufu Hesaplama sayfasına girerek, günlük rotanızın size ne kadara mal olduğunu ve otogaz ile ne kadar tasarruf edeceğinizi kuruşu kuruşuna hesaplayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bu konuyla ilgili kullanıcılarımızın en çok merak ettiği bazı ek soruları ve yanıtlarını da sizler için derledik:
Dönüşüm işlemi aracıma zarar verir mi?
Alanında uzman, TSE belgeli yetkili servislerde ve kaliteli kitlerle yapılan dönüşümler araca zarar vermez. Aracın orijinal yapısı büyük ölçüde korunur ve motor ömrüne olumsuz bir etkisi minimum seviyededir.
Sistem ne kadar sıklıkla bakıma ihtiyaç duyar?
Genellikle her 10.000 kilometrede bir rutin filtre değişimi ve sızdırmazlık kontrolleri yapılması önerilir. Bu bakımların maliyeti oldukça düşüktür ve tasarruf oranınızı ciddi anlamda etkilemez.
Kapalı otopark yasakları hala devam ediyor mu?
AVM ve benzeri kapalı otoparklara giriş yasağı, standartlara uygun olarak dönüşüm yapılmış ve ruhsata işlenmiş araçlar için belirli şartlar altında (havalandırma standartlarını karşılayan otoparklarda) esnetilmiştir. Ancak kurallar otoparkın yapısına göre değişiklik gösterebilmektedir.
